Czas na zrównoważone inwestowanie

Projektowanie zrównoważone to trend, który w coraz większym stopniu możemy obserwować zarówno w zakresie budownictwa biurowego, jak i mieszkaniowego.

To z jednej strony efekt ogólnoświatowego porozumienia w zakresie konieczności wspólnej pracy na rzecz zrównoważonego rozwoju, rozumianego jako realizowanie obecnych potrzeb ludzi bez ograniczania tej możliwości przyszłym pokoleniom, z drugiej zaś odpowiedź na oczekiwania coraz bardziej świadomych ekologicznie inwestorów oraz mieszkańców.

Według dokumentu „Przekształcanie naszego świata: Agenda na rzecz Zrównoważonego Rozwoju – 2030” sygnowanego przez 193 państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych, dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju konieczna jest spójność trzech kluczowych elementów: wzrostu gospodarczego, włączenia (inkluzji) społeczeństwa i ochrony środowiska. Wszystkie te czynniki są niezbędne dla osiągnięcia dobrobytu poszczególnych osób i całych społeczeństw. Wdrożenie założeń zrównoważonego rozwoju nie byłoby możliwe bez długoterminowego planowania przedsięwzięć w zakresie budownictwa mieszkaniowego i biurowego. Fakt, że i w Polsce zrównoważone inwestycje są przedmiotem zainteresowania coraz większej liczby inwestorów oraz klientów, potwierdza najnowszy raport firmy doradczej Knight Frank zatytułowany „Future of Cities. Zrównoważone inwestycje”. Wynika z niego, że w naszym kraju możemy już mówić o wstępnej fazie ery ESG (ang. Environmental, Social, Governance), czyli długoterminowym inwestowaniu z uwzględnieniem odpowiedzialności środowiskowej, społecznej oraz z poszanowaniem ładu korporacyjnego.

Zrównoważone inwestycje przyszłością sektora nieruchomości

Co w praktyce oznacza projektowanie zrównoważone? Podejście to, zwane inaczej integralnym, oznacza wzięcie pod uwagę szeregu aspektów o w procesie projektowania i realizacji inwestycji. Idea ta zakłada społeczną odpowiedzialność biznesu który, przyczyniając się do powstania budynku mieszkalnego bądź biurowego, powinien wychodzić poza czysto ekonomiczny aspekt przedsięwzięcia. W takim ujęciu inwestor powinien w planie działania ujmować perspektywę szeroko pojętej grupy interesariuszy projektu, włączając w to nie tylko siebie (i swój potencjalny zysk) oraz przyszłych użytkowników nieruchomości, ale także zamieszkującą okolicę społeczność lokalną i środowisko naturalne. Jedynie całościowe podejście do inwestycji, sytuujące ją w szerszej perspektywie i ujmujące punkt widzenia przyszłych pokoleń, gwarantuje zrównoważony rozwój miast, krajów, a w końcu także całego świata. Aby budynek powstał w sposób zrównoważony, niezbędne jest włączenie w skład zespołu projektowego specjalistów wielu dziedzin, tak, aby w procesie tym uwzględnione były nie tylko aspekty finansowe, ale także ekologiczne (w tym przede wszystkim eliminacja negatywnego wpływu na środowisko naturalne), jak i rozwojowe (wykorzystanie odnawialnych zasobów, poszanowanie środowiska naturalnego przez dążenie do jak najmniejszej w niego ingerencji). Ważnym założeniem równoważonego projektowania jest także dobór odpowiednich elementów wykończeniowych, które powinien cechować umiejętny i ekologiczny design. W ostatnich latach w Polsce na znaczeniu zyskują tego typu zrównoważone, ekologiczne rozwiązania, „zielone” budownictwo i projekty mixed-use, które powoli zaczynają pełnić funkcję miastotwórczą. W ocenie firmy doradczej Knight Frank, zrównoważone inwestycje i społecznie odpowiedzialne podejście inwestycyjne są przyszłością sektora nieruchomości. Branża budowlana wyraźnie podąża w tym kierunku, kolejnym krokiem będzie myślenie o nowych projektach przez pryzmat kryteriów ESG, co już teraz jest przejawia się w postawie samych inwestorów.

Zielone inwestycje w cenie

Coraz bardziej obecne w świadomości dojrzałych państw przeświadczenie, że zasoby, jakimi dysponujemy, są ograniczone, prowadzi do wdrażania systemowych rozwiązań, które wpływają także na branżę budowlaną. W tym kontekście projektowanie zrównoważone jest nie tyle alternatywą wobec tradycyjnego budownictwa, lecz raczej jego naturalnym rozwojem w kierunku poszanowania praw natury, osadzenia ważnego aspektu naszej gospodarki, jakim jest rynek nieruchomości, w kontekście wyzwań środowiskowych. Przejawia się to coraz bardziej zauważalną wśród inwestorów dbałością o jakość inwestycji (w tym wykorzystane materiały, otoczenie budynku), jak również parametry środowiskowe związane zarówno z budowaniem, jak i eksploatowaniem inwestycji (tu warto wymienić aspekty takie jak: zerowy bilans energetyczny, minimalna ilość odpadów, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii itp.). Cieszy fakt, że rosnąca świadomość ekologiczna w projektowaniu biurowców oraz mieszkań prywatnych idzie w parze z zainteresowaniem inwestorów kapitałowych, którzy coraz chętniej oczekują tego typu rozwiązań. Ze wspomnianego raportu firmy doradczej Knight Frank wynika, że wiele z tych podmiotów to fundusze inwestycyjne działające globalnie, które w swojej długoterminowej strategii uwzględniają kryteria ESG i cele zrównoważonego rozwoju. Raport PLGBC „Certyfikacja Zielonych Budynków w Liczbach” z 2019 r. dowodzi, że w Polsce rośnie liczba zrównoważonych budynków. Co roku przybywa certyfikowanych „zielonych” inwestycji, a zrównoważone podejście do projektowania, budowy i eksploatacji budynku staje się coraz powszechniejsze (na rynku polskim obecne są amerykański certyfikat LEED, brytyjski BREEAM, francuski HQE i niemiecki DGNB). Polska pozostaje liderem certyfikacji w Europie Środkowo-Wschodniej (51 proc. certyfikowanych obiektów z całego regionu znajduje się na terenie naszego kraju). W kwestii liczby certyfikacji wyraźnie wyróżnia się sektor biurowy, rośnie jednak także liczba obiektów hotelowych uwzględniających założenia zrównoważonego rozwoju, stopniowo także przekonuje się do nich rynek budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego.

Win-win, czyli zysk dla każdego

Wśród naukowców i praktyków zajmujących się tematyką zrównoważonego projektowania istnieje zgoda, co do tego, jakimi cechami powinna charakteryzować się inwestycja zrównoważona. Wśród kluczowych zasad wymienia się: poszanowanie terenu, szacunek dla użytkownika, redukcję, ponowne użycie i recycling (zasada 3r – reduce, reuse, recycle), energooszczędność oraz wykorzystanie alternatywnych źródeł energii. Dzięki stosowaniu w praktyce założeń ESG w ostatecznym rozliczeniu zyskuje zarówno inwestor, użytkownicy, jak i… Matka Ziemia. Zrównoważone budownictwo uwzględnia bowiem elementy, które pomagają zmniejszyć ryzyko starzenia się budynku i w konsekwencji obniżyć koszty operacyjne. Projektując integralnie, architekt bierze pod uwagę nie tylko materiały, z jakich powstaje budynek i jego wnętrze, ale także takie czynniki jak: ryzyko klimatyczne, zużycie energii oraz wody, a także gospodarka odpadami komunalnymi i emisja gazów cieplarnianych. Analizy wskazują, że pozyskanie tzw. „zielonych” certyfikatów dla budynków przyczynia się do zwiększenia dochodu operacyjnego netto i ogólnej lepszej wyceny takich budynków w porównaniu do obiektów niecertyfikowanych. Dlatego coraz częściej rozwiązania zgodne z ideą zrównoważonego rozwoju pozwalają uzyskać przewagę konkurencyjną i zwrócić uwagę potencjalnych inwestorów bądź klientów.

Przyszłość zrównoważonego projektowania

Według Światowej Rady Biznesu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju aglomeracje miejskie generują obecnie około
80% całkowitego globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną i odpowiadają za 70% emisji gazów cieplarnianych. Głównymi Odbiorcami energii i emitentami gazów cieplarnianych w miastach są budynki. Międzynarodowa Agencja Energii (IEA) wskazuje, że budynki odpowiadają za jedną trzecią emisji CO2, 40% zużycia energii i 50% zużycia wszystkich zasobów naturalnych. Zrównoważony rozwój ściśle wiąże się ze świadomym kształtowaniem budownictwa mieszkaniowego i biurowego. Ich głównymi aktorami są architekci, urbaniści i planiści miast. To od nich między innymi zależy to, jak szybko idea zrównoważonego rozwoju zostanie wdrożona i jak przełoży się to na poprawę kondycji naszej planety. Nowe technologie oraz wprowadzane regulacje prawne ułatwiają realizację i promocję budynków zeroenergetycznych oraz ukierunkowanych na stworzenie jak najlepszych warunków pracy i życia, zgodne z założeniami wellbeing. Eksperci przewidują także, że obecna sytuacja związana z pandemią SARS-CoV-2 prawdopodobnie zwiększy nasze zaangażowanie w ochronę natury i przyjęcia takiego sposobu funkcjonowania, by zatrzymać jej postępującą degradację. Niewątpliwie będzie to też miało jeszcze większy wpływ na proekologiczne zmiany od lat zauważalne w branży budownictwa mieszkaniowego i biurowego.

Nie sposób nie traktować projektowania zrównoważonego jako nieodłącznej części idei zrównoważonego rozwoju. Projektowanie integralne staje się na naszych oczach jednym z najważniejszych aspektów pracy współczesnych i przyszłych pokoleń architektów i urbanistów. Dzięki temu powstawać będą energooszczędne (a docelowo i samowystarczalne) budynki sprawdzające się w perspektywie długoterminowej, dostosowane do codziennych i zmieniających się potrzeb oraz pozwalające na efektywne utrzymywane w dobrym stanie. Dziś nie tylko ekolodzy, ale i architekci, dzięki stylowi swojej pracy, mogą aktywnie włączyć się w nurt rozsądnego gospodarowania nieodnawialnymi zasobami naturalnymi i kształtowania wysokiej jakości środowiska życia.


Według dokumentu „Przekształcanie naszego świata: Agenda na rzecz Zrównoważonego Rozwoju – 2030”, sygnowanego przez 193 państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych, dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju konieczna jest spójność trzech kluczowych elementów: wzrostu gospodarczego, włączenia (inkluzji) społeczeństwa i ochrony środowiska.


TEKST: Beata Pałac – Dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem. Śledzi i analizuje globalne trendy w gospodarce, ze szczególnym uwzględnieniem takich tematów, jak: zrównoważony rozwój, społeczna odpowiedzialność biznesu, transformacje gospodarcze. Publikowała w wielu magazynach, m.in.: „WIŚNIOWSKI News”, „Mitsubishi Electric News”, „TOJATOTY”. Prócz działalności dziennikarskiej zawodowo zajmuje się także praktyką zarządzania, kierując międzynarodowym zespołem osób.