13. Westival Architektury. KOSMOSPOLIS – przyszłość miast

13. Westival Architektury odbył się w dniach 15–27 października 2019 roku. Hasło przewodnie tegorocznej imprezy brzmiało: KOSMOSPOLIS. PRZYSZŁOŚĆ MIAST, a centralną przestrzenią zdarzeń było (rewitalizowane) kino Kosmos.

Program 13. Westivalu Architektury obejmował wiele wystaw, wykładów, prelekcji, dyskusji, projekcji filmowych, a także warsztatów dla najmłodszych. Organizatorem przedsięwzięcia był szczeciński oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP Szczecin). Sercem tegorocznego Westivalu było kino Kosmos – miejsce kultowe, znane wszystkim szczecinianom, które obchodziło 60. urodziny.

„Future Living. Duńskie miasta przyszłości”

Westival Architektury upłynął pod znakiem architektury po duńsku. Gościem specjalnym był Aleksander Guldager Kongshaug z prestiżowego kopenhaskiego biura architektonicznego 3XN. Osią tegorocznego wydarzenia była wystawa „Future Living. Duńskie miasta przyszłości”. Szczecin był jej trzecim przystankiem w Polsce – po prezentacjach w Warszawskim Pawilonie Architektury „Zodiak” oraz poznańskim „Bałtyku”. Wystawa przygotowana przez Duński Instytut Kultury w Warszawie stanowiła przegląd wyzwań, przed którymi stoi obecnie świat, oraz nowych możliwości budowania wspólnej przyszłości w sposób zrównoważony, zarówno w Danii, jak i w innych krajach. „Future Living…” koncentruje się na kilku z siedemnastu Celów Zrównoważonego Rozwoju ogłoszonych w ramach agendy Organizacji Narodów Zjednoczonych, w której urbanizacja, klimat i jakość życia wskazane zostały jako jedne z najważniejszych globalnych wyzwań. Wystawę „Future Living. Duńskie miasta przyszłości” można było oglądać przez cały czas trwania Westivalu w Centrum Kosmos Art&Business.

Architektura po duńsku. Prezentacja Biura 3xN | Aleksander Guldager Kongshaug.

Imprezy towarzyszące

Jak co roku podczas Westivalu odbywało się mnóstwo imprez towarzyszących, wśród nich projekcje filmów, Księgarnia Westivalowa, dyskusje z udziałem zaproszonych gości, wycieczki architektoniczne, warsztaty dla dzieci i dorosłych i wiele innych. Podczas dwugodzinnej wycieczki po Posejdonie odwiedziliśmy wszystkie charakterystyczne miejsca kompleksu, w tym garaż podziemny, część hotelową z centrum konferencyjnym, wybrane kondygnacje biurowe, a także dwa budzące wiele zainteresowania miejsca – Skybar na dachu budynku oraz ogólnodostępne patio z wyjątkową, zieloną ścianą.

Wyzwania na przyszłość

Nad tym, „Jak będziemy mieszkać w roku 2000?”zastanawiali się architekci w latach 70., dyskutując na temat alternatywnych wizji rozwoju urbanistycznego kraju w trakcie obrad komitetu „Polska 2000” Polskiej Akademii Nauk. W Szczecinie po kilkudziesięciu latach przyglądaliśmy się tym wizjom na nowo, sprawdzając, na ile słuszne okazały się ich prognozy, z którymi ze zdiagnozowanych przez nich problemów nadal się mierzymy, i jakie nowe wyzwania przynosi nam przyszłość. Czy współcześni architekci i urbaniści mają jeszcze odwagę projektować w wielkiej skali? Czy są w stanie zaradzić problemom planety? Jak projektować miasta w epoce degrowth? Gośćmi panelu byli m.in. dziennikarz tygodnika „Polityka” Edwin Bendyk i architekt Jacek Damięcki.

Panel dyskusyjny: „Jak będziemy mieszkać w przyszłości”? Goście: Edwin Bendyk, Jacek Damięcki, Anna Molenda, prowadzenie: Aleksandra Kędziorek.

Ratujemy mozaiki

Karolina Andrzejewska-Batko, jedną z inicjatorek akcji „Ratujemy Mozaiki”, przygotowała prelekcję na temat szczecińskich mozaik. Frontową elewację kina Kosmos zdobi imponujących rozmiarów mozaika. Jej autorami są szczecińscy artyści Sławomir Lewiński i Emanuel Messner. Dekoracja ta, tuż obok modernistycznych walorów architektonicznych budynku, była jednym z głównych argumentów, by wpisać gmach do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków. Dzięki temu ocalała, w przeciwieństwie do innych „ceramicznych malowideł”, które bezpowrotnie zniknęły z miejskiego krajobrazu. Z podobnymi problemami zmagał i zmaga się nie tylko Szczecin…

Papierowa mozaika z myślą o najmłodszych

Kolorowe mozaiki zdobiące Szczecin, na czele z jedną z najsłynniejszych, na elewacji dawnego kina Kosmos, były tematem westivalowych warsztatów dla dzieci. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, czym jest mozaika, kto ją wymyślił i jak powstaje, zostali wprowadzeni w tajniki jej układania, zobaczyli szczecińskie mozaiki – te znane i te ukryte. Ale największą atrakcją była możliwość stworzenia nowych mozaik we współpracy z rówieśnikami.

Pomysły na miasto przyszłości

Westival jest doskonałą okazją do budzenia świadomości wagi otoczenia wśród dzieci. Czym różnią się miasta między sobą, dlaczego niektóre z nich są zielone, a inne pełne parkingów? Podczas westivalowych warsztatów najmłodsi mieszkańcy mogli przedstawić swoje wizje, jak wyobrażają sobie miasta, słysząc jedynie hasła „miasto ogród” czy „miasto przemysłowe”. Uczestnicy mieli też okazję stworzyć swoją planetę-miasto i wspólnie porozmawiać o swoich pomysłach na miasto przyszłości.
Westival na stałe wpisał się w kalendarz wydarzeń miasta i przyciąga coraz więcej uczestników, odkrywając kolejne nowe perełki, i w atrakcyjnej formie ucząc świadomego uczestnictwa w życiu miasta i możliwości kreowania przestrzeni wokół siebie.